PythagorasLearn
Σύνδεση
Λογοτεχνία · 1 Θεωρία Λογοτεχνικού Γραμματισμού: Μοντερνισμός, Ποιητική & Αφηγηματολογία

1.2 Αφηγηματολογία Πεζογραφίας: Είδη Αφηγητή, Εστίαση, Χρόνος και Αφηγηματικοί Τρόποι

Το επιστημονικό οπλοστάσιο της ανάλυσης πεζού κειμένου: τυπολογία αφηγητή, οπτική γωνία, αναχρονίες, αφηγηματικές ταχύτητες και τρόποι αναπαράστασης.

Η εκτύπωση αυτού του περιεχομένου δεν επιτρέπεται.

Βήμα 1 από 7

01Με απλά λόγια

Με απλά λόγια

Για την επιτυχή ανάλυση των πεζών κειμένων της Γ΄ Λυκείου (όπως τα διηγήματα του Ιωάννου, τα κείμενα της Σωτηρίου και του Δούκα, ή το μυθιστόρημα του Καμύ και του Παναγιωτόπουλου), είναι απαραίτητη η γνώση των βασικών αφηγηματολογικών εργαλείων.

Η αφήγηση συγκροτείται από τρεις βασικούς πυλώνες:

  1. Ποιος μιλάει (Αφηγητής): Ο αφηγητής μπορεί να είναι αμέτοχος στα γεγονότα (ετεροδιηγητικός, συνήθως σε γ΄ πρόσωπο) ή να συμμετέχει στην ιστορία ως ήρωας ή μάρτυρας (ομοδιηγητικός/αυτοδιηγητικός, σε α΄ πρόσωπο).
  2. Ποιος βλέπει (Εστίαση / Οπτική Γωνία): Η πληροφορία μπορεί να προσφέρεται από έναν παντογνώστη αφηγητή που ξέρει τα πάντα (μηδενική εστίαση), μέσα από τα μάτια ενός συγκεκριμένου προσώπου (εσωτερική εστίαση), ή σαν ουδέτερη κάμερα που καταγράφει μόνο την επιφάνεια (εξωτερική εστίαση).
  3. Πώς ρέει ο χρόνος: Ο συγγραφέας αναδιατάσσει τα γεγονότα με αναδρομές (flashbacks) ή προλήψεις, ενώ επιταχύνει ή επιβραδύνει τη δράση μέσα από περιλήψεις, ελλείψεις, παύσεις και ζωντανές θεατρικές σκηνές διαλόγου.

Ορισμός

--plain: Αφηγηματολογία είναι η θεωρητική επιστήμη που μελετά τη δομή, τις τεχνικές και τους μηχανισμούς οργάνωσης του αφηγηματικού κειμένου, διακρίνοντας την ιστορία (τι συνέβη) από την αφήγηση (πώς παρουσιάζεται). Συστηματική τυπολογία κατά Gérard Genette:

  1. Τύποι Αφηγητή βάσει συμμετοχής:
    • Ετεροδιηγητικός: Βρίσκεται εκτός της ιστορίας, αφηγείται σε γ΄ πρόσωπο.
    • Ομοδιηγητικός: Συμμετέχει ως δευτερεύον πρόσωπο/μάρτυρας, αφηγείται σε α΄ πρόσωπο.
    • Αυτοδιηγητικός: Είναι ο ίδιος ο κεντρικός πρωταγωνιστής της ιστορίας του (αυτοβιογραφία, βιωματικός λόγος).
  2. Εστίαση (Focalization):
    • Μηδενική (Α > Η): Ο αφηγητής γνωρίζει περισσότερα από τους ήρωες (παντογνώστης).
    • Εσωτερική (Α = Η): Η οπτική περιορίζεται στη συνείδηση ενός ήρωα.
    • Εξωτερική (Α < Η): Ο αφηγητής καταγράφει μόνο εξωτερικές συμπεριφορές χωρίς πρόσβαση στις σκέψεις.
  3. Χρόνος (Αναχρονίες & Ταχύτητα):
    • Ανάληψη (Flashback): Αναδρομή στο παρελθόν.
    • Πρόληψη (Flashforward): Προαναγγελία του μέλλοντος.
    • Έλλειψη: Άλμα στον χρόνο (χρόνος ιστορίας > 0, χρόνος κειμένου = 0).
    • Σκηνή: Ισοχρονία μέσω διαλόγου (χρόνος ιστορίας = χρόνος κειμένου).
    • Παύση: Σταμάτημα της δράσης για περιγραφή ή στοχασμό (χρόνος ιστορίας = 0).
Δεν το κατάλαβα

Θα ανοίξει ο Πυθαγόρας με αυτή την ενότητα φορτωμένη

Τι θες να κάνεις μετά;

Εξάσκηση κεφαλαίουΑπό την τράπεζαΘέματα εξετάσεωνΜε λύσεις

Ρώτησε τον Πυθαγόρα

Κάτι σε αυτό το σημείο σε δυσκολεύει; Ρώτησε τον Πυθαγόρα και συνέχισε από εκεί που δυσκολεύτηκες.

Πάτα «Ρώτησε τον Πυθαγόρα» σε όποιο κομμάτι σε δυσκολεύει — φορτώνεται μόνο αυτό στη συζήτηση. Το κουμπί πιο κάτω φορτώνει ολόκληρο το θέμα: όλη τη θεωρία, τους ορισμούς, τα παραδείγματα και τα συχνά λάθη.

Ρώτησε τον Πυθαγόρα για όλη την ενότητα