1.1 Είδη Αφηγητή και Βαθμοί Συμμετοχής: Ομοδιηγητικός, Ετεροδιηγητικός, Αυτοδιηγητικός και Παντογνώστης Αφηγητής
Διάκριση αφηγητή και πραγματικού συγγραφέα, τυπολογία του Gérard Genette για τα είδη αφηγητή βάσει συμμετοχής στην ιστορία, και η λειτουργία του παντογνώστη αφηγητή στην κλασική πεζογραφία.
Η εκτύπωση αυτού του περιεχομένου δεν επιτρέπεται.
Βήμα 1 από 7
01Με απλά λόγια
Με απλά λόγια
Όταν διαβάζουμε ένα διήγημα ή μυθιστόρημα, η φωνή που μας διηγείται τα γεγονότα δεν είναι ποτέ ο ίδιος ο συγγραφέας ως πραγματικός άνθρωπος, αλλά ένα δημιούργημά του: ο αφηγητής. Ο αφηγητής αποτελεί το όχημα μέσα από το οποίο φτάνει η ιστορία στον αναγνώστη.
Ανάλογα με το αν ο αφηγητής παίρνει μέρος στην ιστορία ή όχι, διακρίνουμε δύο μεγάλες κατηγορίες: τον ετεροδιηγητικό αφηγητή (που βρίσκεται έξω από τα γεγονότα και συνήθως αφηγείται σε γ΄ πρόσωπο) και τον ομοδιηγητικό αφηγητή (που συμμετέχει στην ιστορία ως ήρωας ή αυτόπτης μάρτυρας και αφηγείται σε α΄ πρόσωπο). Ειδική περίπτωση ομοδιηγητικού αφηγητή είναι ο αυτοδιηγητικός, ο οποίος είναι ο ίδιος ο κεντρικός πρωταγωνιστής των γεγονότων.
Επιπλέον, στη ρεαλιστική πεζογραφία συναντούμε συχνά τον «παντογνώστη» αφηγητή, ο οποίος γνωρίζει τα πάντα για όλους τους χαρακτήρες: το παρελθόν τους, τις κρυφές τους σκέψεις, τα όνειρα, αλλά και όσα συμβαίνουν ταυτόχρονα σε διαφορετικά μέρη.
Ορισμός
--plain: Αφηγητής είναι η πλασματική οντότητα που εγκαθιδρύεται από το κείμενο για να επιτελέσει την πράξη της αφήγησης, διακρινόμενη αυστηρά από τον εμπειρικό συγγραφέα. Σύμφωνα με τη σύγχρονη αφηγηματολογία (Gérard Genette), η ταξινόμηση των αφηγητών θεμελιώνεται στη σχέση τους με τον κόσμο της διήγησης (διηγητικό επίπεδο):
- Ετεροδιηγητικός αφηγητής (Heterodiegetic narrator): Δεν συμμετέχει στα δρώμενα της ιστορίας. Αφηγείται σε τρίτο γραμματικό πρόσωπο (γ΄ ενικό/πληθυντικό), διατηρώντας αποστασιοποιημένη ή ουδέτερη στάση παρατηρητή.
- Ομοδιηγητικός αφηγητής (Homodiegetic narrator): Συμμετέχει ως δρων πρόσωπο στα γεγονότα που αφηγείται, συνήθως σε πρώτο γραμματικό πρόσωπο (α΄ ενικό/πληθυντικό), είτε ως δευτερεύων χαρακτήρας/παρατηρητής (μάρτυρας) είτε ως συντελεστής της δράσης.
- Αυτοδιηγητικός αφηγητής (Autodiegetic narrator): Ειδική, εμφατική κατηγορία του ομοδιηγητικού αφηγητή, κατά την οποία ο αφηγητής αποτελεί τον απόλυτο πρωταγωνιστή της εξιστορούμενης ιστορίας (π.χ. αυτοβιογραφικός λόγος, προσωπική εξομολόγηση).
- Παντογνώστης αφηγητής (Omniscient narrator): Αφηγητής (συνήθως ετεροδιηγητικός) που διαθέτει υπεράνθρωπη εποπτεία: γνωρίζει τις μύχιες σκέψεις, τα κίνητρα, τα συναισθήματα όλων των προσώπων, το παρελθόν και το μέλλον τους, κινούμενος ανεμπόδιστα στον χωροχρόνο.
Θα ανοίξει ο Πυθαγόρας με αυτή την ενότητα φορτωμένη
Τι θες να κάνεις μετά;
Ρώτησε τον Πυθαγόρα
Κάτι σε αυτό το σημείο σε δυσκολεύει; Ρώτησε τον Πυθαγόρα και συνέχισε από εκεί που δυσκολεύτηκες.
Πάτα «Ρώτησε τον Πυθαγόρα» σε όποιο κομμάτι σε δυσκολεύει — φορτώνεται μόνο αυτό στη συζήτηση. Το κουμπί πιο κάτω φορτώνει ολόκληρο το θέμα: όλη τη θεωρία, τους ορισμούς, τα παραδείγματα και τα συχνά λάθη.
Ρώτησε τον Πυθαγόρα για όλη την ενότητα