1.2 Εστίαση και Οπτική Γωνία: Μηδενική, Εσωτερική και Εξωτερική Εστίαση
Η διάκριση ανάμεσα στη φωνή (ποιος μιλάει) και στην οπτική γωνία (ποιος βλέπει), οι τρεις τύποι εστίασης κατά Genette και η λειτουργία τους.
Η εκτύπωση αυτού του περιεχομένου δεν επιτρέπεται.
Βήμα 1 από 7
01Με απλά λόγια
Με απλά λόγια
Ενώ η έννοια του «αφηγητή» απαντά στο ερώτημα «ποιος μιλάει;», η έννοια της εστίασης απαντά στο θεμελιώδες ερώτημα «ποιος βλέπει;» ή «από ποιανού τη σκοπιά παρακολουθούμε τα γεγονότα;».
Φανταστείτε την εστίαση σαν τον φακό μιας κινηματογραφικής κάμερας. Αν η κάμερα πετάει ψηλά στον ουρανό και βλέπει ταυτόχρονα έξω και μέσα στα σπίτια, αλλά και μέσα στο μυαλό όλων των ανθρώπων, έχουμε μηδενική εστίαση. Αν η κάμερα τοποθετηθεί πίσω από τα μάτια ενός συγκεκριμένου προσώπου και βλέπει μόνο ό,τι βλέπει εκείνο, έχουμε εσωτερική εστίαση. Αν, τέλος, η κάμερα στέκεται έξω στο δρόμο και καταγράφει μόνο όσα φαίνονται και ακούγονται, χωρίς να ξέρει τι σκέφτονται οι άνθρωποι, έχουμε εξωτερική εστίαση.
Ορισμός
--plain: Εστίαση (Focalization) είναι ο περιορισμός του πεδίου της πληροφορίας που παρέχεται στον αναγνώστη, καθοριζόμενος από τη σκοπιά (προνόμιο ή περιορισμό) μέσα από την οποία παρουσιάζονται τα αφηγηματικά γεγονότα. Σύμφωνα με την κλασική αφηγηματολογική τυπολογία:
- Μηδενική εστίαση (Zero focalization): Ο αφηγητής γνωρίζει περισσότερα από όσα γνωρίζει οποιοσδήποτε από τους χαρακτήρες (Αφηγητής > Ήρωας). Δεν υπάρχει κανένας περιορισμός στην οπτική· η πρόσβαση στις σκέψεις, στον χώρο και στον χρόνο είναι απεριόριστη (ταυτίζεται με τον παντογνώστη αφηγητή).
- Εσωτερική εστίαση (Internal focalization): Ο αφηγητής γνωρίζει ακριβώς όσα γνωρίζει ένα συγκεκριμένο πρόσωπο της ιστορίας (Αφηγητής = Ήρωας). Τα γεγονότα φιλτράρονται αποκλειστικά μέσα από τις αισθήσεις, τη συνείδηση, τις γνώσεις και τα συναισθήματα αυτού του προσώπου.
- Εξωτερική εστίαση (External focalization): Ο αφηγητής γνωρίζει και αποκαλύπτει λιγότερα από όσα γνωρίζουν τα πρόσωπα (Αφηγητής < Ήρωας). Ο αφηγητής λειτουργεί ως ουδέτερος παρατηρητής/καταγραφέας· καταγράφει μόνο εξωτερικές πράξεις, κινήσεις και διαλόγους, χωρίς καμία πρόσβαση στον εσωτερικό ψυχισμό των ηρώων.
Θα ανοίξει ο Πυθαγόρας με αυτή την ενότητα φορτωμένη
Τι θες να κάνεις μετά;
Ρώτησε τον Πυθαγόρα
Κάτι σε αυτό το σημείο σε δυσκολεύει; Ρώτησε τον Πυθαγόρα και συνέχισε από εκεί που δυσκολεύτηκες.
Πάτα «Ρώτησε τον Πυθαγόρα» σε όποιο κομμάτι σε δυσκολεύει — φορτώνεται μόνο αυτό στη συζήτηση. Το κουμπί πιο κάτω φορτώνει ολόκληρο το θέμα: όλη τη θεωρία, τους ορισμούς, τα παραδείγματα και τα συχνά λάθη.
Ρώτησε τον Πυθαγόρα για όλη την ενότητα