Βιολογία Κοινού Κορμού Α' Λυκείου

1. Γενικές Πληροφορίες Μαθήματος

• Εβδομαδιαίες Περίοδοι Διδασκαλίας: 1 διδακτική περίοδος.
• Εξεταστικό Καθεστώς: Μη εξεταζόμενο στις Ο.Μ.Π. 1, 3 και 4.
• Γενικός Σκοπός: Η απόκτηση γνώσεων, ικανοτήτων, δεξιοτήτων και στάσεων που αφορούν στις βιολογικές επιστήμες και αποτελούν θεμελιώδη ανάγκη της κοινωνίας και των πολιτών, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά και δημιουργικά στις μεγάλες αλλαγές της εποχής μας.
• Βαθμολογική Ποσόστωση: Η βαθμολογία στη Βιολογία αποτελεί το 35% της συνολικής βαθμολογίας του συνδιδασκόμενου μαθήματος «Χημεία - Βιολογία» (όπου η Χημεία αποτελεί το 65%).
• Μορφές Αξιολόγησης:
  • Διαγώνισμα
  • Γραπτή εργασία - project
  • Προφορική επίδοση / συμμετοχή
  • Άλλες εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης

---

2. Διδακτικά Εγχειρίδια & Απαραίτητα Υλικά

• Επίσημο Υλικό: «Βιολογία Α΄ Λυκείου» (Ηλεκτρονικό εγχειρίδιο / Αναλυτικό Πρόγραμμα ΥΠΑΝ).
• Υλικά και Μέσα που χρησιμοποιούν οι μαθητές:
  • Βιβλίο Δραστηριοτήτων
  • Τετράδιο

---

3. Αναλυτικός Προγραμματισμός Διδακτέας Ύλης (2026 – 2027)

Α΄ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ — Σύνολο: 12 Διδακτικές Περίοδοι

1. Ενότητα 1: Εισαγωγή στο Γενετικό Υλικό — 8.0 Περίοδοι
   • 1.1 & 1.2 Αναζητώντας και μελετώντας το γενετικό υλικό: Κληρονομικά χαρακτηριστικά, κατηγοριοποίηση κυττάρων (σωματικά - γεννητικά), εντοπισμός DNA (πυρηνικό, μιτοχονδριακό, χλωροπλάστες) (2.0 περ. - Σεπτέμβριος).
   • 1.3 Δομή του DNA: Δομή δεσοξυριβοζονουκλεοτιδίου, διπλή έλικα, συμπληρωματικότητα βάσεων και δεσμοί υδρογόνου, ιστορικό ανακάλυψης μοντέλου DNA (2.0 περ. - Οκτώβριος).
   • 1.4 Αντιγραφή του DNA & 1.5 Κεντρικό Δόγμα Μοριακής Βιολογίας: Μηχανισμός αυτοδιπλασιασμού, βιολογική σημασία, ροή πληροφορίας: $DNA \rightarrow mRNA \rightarrow \text{Πρωτεΐνη}$ (1.0 περ. - Οκτώβριος).
   • 1.6 Από τον πυρήνα στα χρωματοσώματα: Συσπείρωση DNA, χρωματίνη, δομή χρωματοσωμάτων (αδελφές χρωματίδες), ομόλογα χρωματοσώματα, καρυότυπος, απλοειδή/διπλοειδή κύτταρα, αυτοσωματικά και φυλετικά χρωματοσώματα (3.0 περ. - Νοέμβριος).
   • Εργαστηριακά Ένθετα / Δραστηριότητες: Μέθοδος Αποτυπωμάτων DNA (DNA fingerprinting), απομόνωση DNA από φυτικά κύτταρα, ταυτοποίηση σκελετικού υλικού.
2. Ενότητα 2: Κυτταρικός Κύκλος και Τρόποι Αναπαραγωγής Οργανισμών (Μέρος Α΄) — 2.0 Περίοδοι
   • 2.1 Κυτταρικός κύκλος: Φάσεις και στάδια μεσόφασης, βιοχημικές διεργασίες, κυτταρική διαφοροποίηση και βλαστοκύτταρα (1.5 περ. - Δεκέμβριος).
   • 2.2 Μελετώντας τη Μεσόφαση: Μικροσκοπική παρατήρηση έτοιμων παρασκευασμάτων ακρόρριζας κρεμμυδιού, αναγκαιότητα πρωτεϊνοσύνθεσης και κυτταρικής αναπνοής (0.5 περ. - Δεκέμβριος).
3. Επανάληψη / Αξιολόγηση — 2.0 Περίοδοι (Σεπτέμβριος – Ιανουάριος)

---

Β΄ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ — Σύνολο: 12 Διδακτικές Περίοδοι

1. Ενότητα 2: Κυτταρικός Κύκλος και Τρόποι Αναπαραγωγής Οργανισμών (Μέρος Β΄) — 3.0 Περίοδοι
   • 2.3 Μελετώντας την κυτταρική διαίρεση: Μίτωση και Μείωση, βιολογική σημασία, περιγραφή σταδίων, ομοιότητες και διαφορές (2.0 περ. - Ιανουάριος).
   • 2.4 Τρόποι αναπαραγωγής ζωντανών οργανισμών: Αμφιγονική αναπαραγωγή, γονιμοποίηση, γενετική ποικιλομορφία, δομή άνθους, επικονίαση (αυτεπικονίαση / διασταυρωτή), κύκλος ζωής φυτού, μονογονία (αγενής αναπαραγωγή) (1.0 περ. - Ιανουάριος).
2. Ενότητα 3: Εισαγωγή στην Κληρονομικότητα — 6.0 Περίοδοι
   • 3.1 & 3.2 Ο Μέντελ και οι Νόμοι της Κληρονομικότητας: Πειράματα με το μοσχομπίζελο (Pisum sativum), 1ος Νόμος Μέντελ (Νόμος Ομοιομορφίας), 2ος Νόμος Μέντελ (Νόμος Διαχωρισμού) (2.0 περ. - Φεβρουάριος).
   • 3.3 Τα αποτελέσματα του Μέντελ με σημερινούς όρους Γενετικής: Έννοιες γονιδίου, αλληλομόρφων, ομόζυγου/ετερόζυγου, γονότυπου/φαινότυπου, επικρατούς/υπολειπόμενου γονιδίου, εκτέλεση διασταυρώσεων (3.0 περ. - Μάρτιος/Απρίλιος).
   • 3.4, 3.5 & 3.6 Κληρονομικότητα στον άνθρωπο:
     • Μεσογειακή Αναιμία ($\alpha$και $\beta$μεσογειακή, φορείς/στίγμα, διασταυρώσεις και πιθανότητες) (1.0 περ. - Απρίλιος).
     • Ομάδες αίματος στον άνθρωπο (σύστημα ΑΒΟ, πολλαπλά αλληλόμορφα, συγκολλητινογόνα/συγκολλητίνες).
     • Παράγοντας Rhesus (Ρέζους) και τρόπος κληρονόμησής του.
3. Επανάληψη / Αξιολόγηση — 3.0 Περίοδοι (Ιανουάριος – Μάιος)

---

4. Σύνοψη Διδακτικών Περιόδων Έτους

• Α΄ Τετράμηνο: 12 περίοδοι
• Β΄ Τετράμηνο: 12 περίοδοι
• Συνολικές Περίοδοι Διδασκαλίας Έτους: 24 περίοδοι